Geschiedenis
Achtergrond
De naam Jan Haring komt niet zomaar ergens vandaan. Jan Haring is een beroemde Hoornse held. Haring, gezien zijn naam vermoedelijk een telg uit een Hoorns vissersgeslacht, doet tijdens de Tachtigjarige Oorlog van zich spreken door twee heldendaden te verrichten. Beide gebeurtenissen spelen zich af in 1573.
Het prinsgezinde West-Friesland wordt door Alva bedreigd. West-Friezen en watergeuzen spannen zich gezamenlijk in om de Spanjaarden te verslaan. Er doen niet alleen beroepssoldaten aan mee, ook burgers nemen de wapens ter hand. Zo ook Jan Haring, die veel roem weet te vergaren door het tijdens het beleg van Haarlem in z'n eentje op te nemen tegen een Spaanse overmacht. De West-Friezen hebben zich bij wijze van afleidingsmanoeuvre verschanst op de Diemerdijk langs het IJ en belagen van die kant de Spanjaarden. Dit pakt verkeerd uit: de overmacht blijkt te sterk en de West-Friezen moeten het hazenpad kiezen. Jan Haring dekt de aftocht van zijn kameraden. Hij houdt geruime tijd stand op een smal stuk dijk dat aan beide zijden door water omgeven is. Maar op een gegeven moment wordt het vijandelijk spervuur zelfs deze 16e-eeuwse 'Rambo' te gortig. Onder een regen van kogels duikt hij in het water, zwemt naar de overkant en rent over het weiland naar Monnickendam, waar hij ongedeerd aankomt. 'Dit stuiten der vijanden was de behoudenis van veelen zijner spitsbroederen; ende nerghens anders hunne wijk heen,' meldt geschiedschrijver P.C. Hooft over dit voorval.
Bij het tweede huzarenstukje loopt het slechter af met onze held. In oktober 1573 vindt de 'Slag op de Zuiderzee' plaats. De Spanjaarden hebben in Amsterdam een sterke vloot uitgerust, waarmee zij de steden aan de Zuiderzee willen onderwerpen. De Spaanse vloot staat onder commando van admiraal Maximiliaan van Bossu, vanaf diens vlaggenschip 'De Inquisitie'. De vloot van de Hollanders en West-Friezen wordt aangevoerd door Cornelis Dircksz van Monnickendam. Als die gewond raakt, neemt schipper Jan Floor het bevel over. De strijd duurt vijf dagen, waarbij de schepen over de Zuiderzee zwalken. Ook voor de kust van Hoorn wordt stevig gevochten. Vanuit de stad wordt de West-Friese vloot van verse manschappen en munitie voorzien.
Jan Haring doet tijdens deze zeeslag opnieuw van zich spreken door in het want van het vlaggenschip van Bossu te klauteren, de admiraalsvlag los te snijden en de prinsenvlag te hijsen. Terwijl hij met de 'Inquisitie'-vlag naar beneden klimt, wordt hij door een kogel in de borst getroffen. Dodelijk gewond valt hij in zee. Zijn kornuiten dreggen hem op en dragen hem in een open kist naar het stadhuis, waar velen hem eerbiedig de laatste eer bewijzen. De admiraalsvlag wordt 'tot eeuwige gedagtenisse' in de toenmalige Grote Kerk (afgebrand in 1838) gehangen.
De kopergravure die Graveur Jan Luyken in 1655 vast legde van de zeeslag.
De West-Friezen winnen de 'Slag op de Zuiderzee'. Bossu wordt gevangen genomen en tegen betaling van losgeld vastgezet in het voormalige Weeshuis aan de Korte Achterstraat. Een gedenksteen in de gevel herinnert er nog aan. In het Westfries Museum aan de Rode Steen zijn de gouden drinkbeker en twee enorme zwaarden van Bossu te zien.
De overwinning heeft tot gevolg dat West-Friesland een zelfstandig en economisch onafhankelijk gewest wordt, met een eigen admiraliteit en een eigen munt.
Achtergrond van het “JAN HARING SQUADRON”
Jan van Kuilenburg sticht in 1969 de Eerste Thoolse Vaarschool in Sint Annaland op het Zeeuwse eiland Tholen. Zeilen op stromend water is in opkomst. In open kielboten op de Krabbenkreek worden zeillessen voor de jeugd georganiseerd. Daarnaast ook zeiltochten op de Oosterschelde voor volwassenen met de 25-tons Terschellinger blazer 'Jan Haring' als moederschip. Deze opleidingen worden gecombineerd met cursussen theoretische kustnavigatie.
In 1975 wordt de zeilschool op verzoek van de burgemeester van Brouwershaven verhuisd naar deze smalstad. De zeilschool is dan inmiddels omgedoopt tot “Vaarschool Zeeland”.
Eind 70-er jaren is het zeezeilen in opkomst. Er vindt een verruiming van het vaargebied plaats, van de Zeeuwse wateren naar de Noordzee en het Engels Kanaal. De platbodem wordt verkocht en een prachtig en solide Zweeds kieljacht, het 35-voet type 'Rasmus' van Hallberg & Rassy wordt aangeschaft.
De theorie cursussen worden uitgebouwd tot een schriftelijke cursus kustnavigatie die voorbereidt tot het TKN examen ( Theoretische Kust Navigatie van het KNWV )
Vaarschool Zeeland test ook apparatuur. Samen met Philips en AP-Radio in Kopenhagen wordt de eerste AP-Navigator getest tussen Engeland en België. In 1980 start de verkoop van dit nieuwe navigatiemiddel via de firma Sailtron.
In 1980 wordt gestart met de jaarlijkse flottielje-tochten onder de naam “Jan Haring Squadron”. Eerst regelmatige 10-daagse tochten via de Belgische kust naar Ramsgate en met goed weer naar Harwich en onze vaste aanloophaven Woolverstone aan de Orwell River.
Al snel volgt een uitbreiding van het vaargebied, onder andere naar de Seine-baai en het Kanaal-eiland Guernsey, met oversteek van het Engels Kanaal naar de Solent en het eiland Wight met Cowes en Portsmouth als vaste aanloophavens.
Ook worden langere 4-wekelijkse flottielje-tochten georganiseerd langs de Engelse zuidkust naar de Solent en verder westwaarts tot aan Dartmouth en Torquay aan de Engelse Rivièra.
Doordat het zeiljacht van Jan van Kuilenburg destijds naar “Jan Haring” werd vernoemd, waren het de Engelse- en Franse havenautoriteiten, die onze jaarlijkse vloot al vlug “Jan Haring Squadron” noemde, waarna wij deze naam geadopteerd hebben als onze oganisatienaam.
In 1999 volgt de verkoop van de trouwe “Jan Haring” en worden de jaarlijkse vlaggenschepen gehuurd, zoals bijvoorbeeld een Jeanneau 41, Moody 35, Catalina 34 en een Etap 38i.
In 2004 draagt Jan van Kuilenburg zijn “Jan Haring Squadron” met een gerust hart over aan Egon Meun uit Soest. Egon heeft een nautische achergrond, met meerdere "Atlantic & andere Ocean crossings" met vele tienduizenden zeemijlen op de teller en Jan is ervan overtuigd dat deze erin zal slagen de jaarlijkse flottielje-tochten, volgens de bekende formule van zorgvuldige voorbereiding en veilige begeleiding, succesvol voort te zetten.
Hij roept iedereen op zijn slogan in de praktijk te brengen:
“Sailing must be fun and not a struggle for life”
† Jan van Kuilenburg is overleden op 1 juli 2007 - wij zullen hem missen.
|